Teelten » Aardappelen  
   

Aardappelen Minimaliseren
 

aardappelen.JPG

De aardappel (Solanum tuberosum) is een plant die ondergronds een energievoorraad in de vorm van zetmeel aanlegt. Het zetmeel wordt bewaard in de vorm van knollen, die eveneens aardappelen of aardappels worden genoemd. De knollen worden gevormd aan ondergrondse stengels, stolonen genoemd. In veel Europese en westerse landen is de aardappel een basisvoedingsmiddel. Net als rijst, pasta en brood is de aardappel een belangrijke bron van koolhydraten.


Kenmerken

De aardappel behoort tot de nachtschadefamilie, net als tomaat, de paprika en de tabak. De groene delen van de aardappel zijn dus giftig. Aardappelplanten kunnen naast knollen ook bessen vormen, welke in tegenstelling tot die van de tomaat zeer giftig zijn. Daarnaast kunnen de knollen ook giftig zijn door een hoog gehalte aan solanine. Daardoor zijn zetmeelaardappelen van bepaalde rassen niet geschikt voor menselijke consumptie.

In de aardappel komen twee typen zetmeel voor, amylose en amylopectine waarvan 21% amylose. In 2005 is voor het eerst een ras in de handel gekomen dat bijna 100% amylopectine bevat.

Een ander onderscheid is er tussen rassen met vastkokende aardappelen (droogkokers), die bij het koken hun stevigheid behouden, en rassen met kruimige of bloemige aardappelen (afkokers) die bij langer koken uit elkaar vallen en daardoor het meest geschikt zijn om te pureren.

Herkomst

De aardappel is vanuit Zuid-Amerika naar Europa gebracht door Spaanse ontdekkingsreizigers. Waarschijnlijk nam Diego de Amalya de eerste plant in 1536 mee uit Peru of Chili waar deze aardappel bekend stond als chunu. De Inca’s verbouwden de plant toen al honderden jaren. De aardappelplant groeide ook op grote hoogten in de Andes waar veel andere planten niet meer kunnen groeien. Op basis van DNA-onderzoek is aangetoond dat alle aardappelen afstammen van één plant uit Zuid-Peru.

Monniken waren verantwoordelijk voor de verspreiding van de aardappel vanuit Spanje naar de andere Europese landen. Zij pootten de plant in hun kloostertuinen. De boeren wilden aanvankelijk niets van de plant weten. Omdat de stengels en bessen giftig zijn, dachten ze dat de knollen ook ongezond zouden zijn. Pas in 1727 werd de aardappel, voor het eerst in Friesland, als voedsel erkend.

Langzamerhand kreeg de aardappel toch steeds meer de rol van volksvoedsel en in de 17e eeuw werd de aardappel in alle Europese landen verbouwd. Vanwege het hoge gehalte aan vitamine C werd de knol, met name tijdens lange zeereizen, ook gebruikt ter voorkoming van scheurbuik.

Geert Veenhuizen (o.a. Eigenheimer en Rode Ster) en Kornelis Lieuwes de Vries (Bintje) waren Nederlanders die zich in de 18e en 19e eeuw bezighielden met de teelt en ontwikkeling van de aardappel.

Rassen

Veel informatie over aardappelrassen en rasgegevens zijn te vinden in de “Aanbevelende rassenlijst voor Landbouwgewassen” die jaarlijks verschijnt onder verantwoordelijkheid van de Commissie Samenstelling Aanbevelende Rassenlijst. Daarnaast is informatie te vinden op www.plantenrassen.nl (rassenregister en –regels voor rassenlijst, registratie en keuring) en www.kennisakker.nl (rassenbulletins en teelthandleidingen).

In de Aanbevelende rassenlijst staan ruim 100 consumptieaardappelrassen beschreven.

Ziekten en plagen

Aardappelen zijn vatbaar voor diverse ziekten en plagen. Dat zijn bijvoorbeeld:

1. Schimmels



Aardappelziekte (phytophthora)
Alternaria
Fusarium

Diverse soorten Schurft


Rhizoctonia
Wratziekte
2.
Bacteriën



Stengelnatrot
Zwartbenigheid
Bruinrot
3.
Insecten


Bladluis
Coloradokever
4.
Nematoden


Aardappelcystenaaltje
Wortelknobbelaaltje
5.Diverse virussen en viroïden


o.a. Bladrolvirus
aardappel X,Y en S virus

 

Verwerking

Consumptieaardappelen
 


(45%)

o.a. aardappelchips, aardappelsalade, friet, rösti en vers (tafelaardappelen).
Zetmeelaardappelen



(31%)


o.a. aardappelpuree en grondstof voor de aardappelzetmeelindustrie.
Pootaardappelen



 (24%)

voor verkoop in binnen- en buitenland als nieuw pootgoed

 




sproeien
Alle rechten voorbehouden - CSVCOVAS  |  Gebruiksovereenkomst |  Privacybeleid